U bent hier : Homepagina » Duikschool » Artikels » Wat is eigenlijk een ‘ goede’ buddy ?

Wat is eigenlijk een ‘ goede’ buddy ?

Veiligheidsaspekten - deel 3

D 17 augustus 2014     H 17:33     A Karel Vanlauwe    


agrandir

Duiken, dansen, fietsen met een tandem. Je kan het alleen doen maar het plezier van het samen te doen van deze activiteiten is veel waard.

Alhoewel de meeste duikers (zie later) buddy-duiken verkiezen zijn het daarom nog geen goede buddy’s. Buddy zijn heeft heel wat meer om het lijf dan alleen samen met iemand anders in het water springen.

A. Enkele sleutelbegrippen bij buddy-duiken

Zoals bij elke hobby is overdreven plannen en een obsessie voor veiligheid voldoende om een groot deel van het plezier weg te nemen. Het eerste doel van duiken is niet veiligheid maar het genieten van de onderwaterwereld. Alleen als we de nadruk leggen op het samen delen van deze onderwaterervaringen kunnen we ook ons best doen om een goede buddy te zijn.

  • De Comfortzone omschrijven

Om een veiligheidsmarge voor onszelf in te stellen zouden we moeten duiken in onze eigen ’comfortzone’. Deze wordt bepaald door de diepte, tijd, inspanningsniveau en de watercondities. Als we echter met twee duiken moet de comfortzone deze zijn van de ‘minste’ duiker. Bvb. de snelste zwemmer moet zijn tempo aanpassen aan de tragere buddy.

Alhoewel het bepalen van de comfortzone soms een meer ervaren buddy beperkt , toch zal men samen zo moeten duiken dat ieder er iets aan heeft.

Met 2 een aangename duik doen is dubbel zo plezierig.

  • Kies activiteiten die samengaan

Als je duikt met een buddy dan kan je best activiteiten plannen die bij elkaar aansluiten. Daarom moeten ze nog niet identiek zijn.

Zo gaan rondkijken en video goed samen, terwijl makro-foto’s maken van het rif en speervissen ongevallen aankondigen.

Dit geldt ook voor wat je kan : De ene duiker is een goed kompasduiker en de andere kan beter zijn diepte behouden. Je moet trachten zo te duiken dat beide duikers er iets aan hebben.

  • Samenwerken

Onze opleiding leert ons dat er altijd een duikleider is en één of meerdere mededuikers. Een andere benadering is dat alle “buddy’s’’ goed samenwerken zodat elke duiker een aspect van de duik kan leren. Buddy-duiken moet een samenwerking zijn, in en uit het water, geen competitie om te zien wie het diepst kan gaan, sneller kan palmen of mooier materiaal heeft.

De essentie bij het samenwerken is dat elke buddy, op elk moment van de duik kan beslissen om de duik af te breken of om anders te gaan duiken.

Dit zonder achteraf een schuldgevoel te moeten hebben bij de debriefing.

  • Stress verminderen
JPEG - 45.4 kB

Het doel van buddy-duiken is stress verminderen, niet te veroorzaken. Om hier ook werkelijk voor te zorgen is het belangrijk dat er samengewerkt en gepauzeerd wordt. Bvb., vooraleer een stijging of een daling aan te vatten is het nuttig om nog even te communiceren met de buddy vooraleer eraan te beginnen (O.K.-teken).

Een tip : als je een lange afstand aan het oppervlak voor de boeg hebt is het beter om naast elkaar, zelfs arm in arm, te palmen dan achter elkaar aan. Zo kan de ene de andere aankijken en zien waar zijn buddy is.

  • Bewustzijn aanwakkeren

Een goede duiker is zich bewust van zijn eigen kunnen, van zijn materiaal, van zijn omgeving en vooral ; van zijn buddy !

Buddy-bewustzijn kan je aanwakkeren door contact, frequente communicatie of zelfs het even vasthouden bij toestanden vooraleer ze ontaarden. Het doel van deze zaken is stress verminderen, de kans om je buddy te verliezen verkleinen, terwijl je zo meer ervaring krijgt in het helpen van je buddy en het genieten van de duik.

B. Hoe ga ik buddy-duiken ?

De techniek van het buddy-duiken is gebaseerd op het concept van de eigenverantwoordelijkheid. Op het moment dat je toestaat om met een buddy te duiken ontstaan er morele en wettelijke verplichtingen ; samenblijven, mekaar helpen in nood en de voorgeschreven duikregels opvolgen naar het best van je vermogen.

  • Samen plannen

Alhoewel dit dikwijls informeel en mondeling gebeurt, zeker bij buddy’s die veel samen duiken, zou er toch een duikplan moeten beschreven worden.

Zeker voor moeilijke en inspannende duiken. Of ze nu geschreven of mondeling zijn, een duikplan moet volgende gegevens bevatten :

    • Het doel van de duik
    • Algemene richtlijnen en profiel
    • Afspraken over bepaalde dieptes, tijden en te maken trappen
    • Hoe een plan veranderen als de duik al bezig is

De meeste handboeken zeggen nog steeds dat je een geplande duik niet mag veranderen eens onder water. Het alombekende : ‘Plan your dive, dive your Plan’. Toch zijn duiken niets anders dan zich aanpassen aan de omstandigheden onder water.

Als er 5 meter onder je een zeeduivel ligt zal je het echt niet laten om ernaartoe te gaan omdat je zogezegd een vaste diepte had afgesproken !

Duikcomputers geven ons ook een beetje die vrijheid omdat ze zich continu aanpassen aan zich wijzigende omstandigheden.

  • Beperk de groepen

Een groep buddy-duikers kan tot 4 oplopen. Meer duikers in een groep wordt lastig te controleren. Het feit dat met 3 duiken dikwijls als onveilig wordt bestempeld ligt niet in het feit dat dit aantal slecht zou zijn maar als 1 van de 3 duikers in problemen komt betekent dit eigenlijk dat ze alledrie gefaald hebben in hun verplichting om mekaar in de gaten te houden.

  • Check en buddy-check

Dit is niets nieuw ; je controleert jezelf, je materiaal en de omgeving.

Dan controleer je mekaars materiaal. Hoe meer je met eenzelfde persoon duikt, hoe sneller dit zal gaan. Aansluitend moet je ook je ervaring meedelen om aan te geven welke omstandigheden je waarschijnlijk zal aankunnen.

  • Leer communiceren

Onafhankelijk van de manier waarop je je verstaanbaar maakt onder water, handgebaren, mimiek, schrijftafeltje, geluidsinstrumenten zelfs intercom, het is essentieel dat je weet wat je gaat zeggen en wanneer.

Wat dikwijls verwaarloosd wordt is de « stille » communicatie van instrumenten (je manometer tonen, je computer laten zien). Deze stille manier is veel effectiever dan handgebaren of teksten op tafeltjes. We gaan er dan natuurlijk van uit dat je weet hoe je je buddy’s materiaal moet lezen (zie buddy-check).

  • Blijf samen

Eén van de problemen bij het leider – volger buddy-paar is dat ze dikwijls eindigen in de slechts mogelijke situatie. Een duiker voor en één achter of erboven of eronder. Goed samenblijven is :

    • Langs elkaar duiken
    • Zoveel mogelijk langs dezelfde zijde blijven tijdens de duik
    • Een vooraf afgesproken richting volgen
    • Mekaar in de gaten kunnen houden

Wij duiken niet graag met veel kleurtjes, dit in tegenstelling tot onze « tropische » collega’s, doch een opvallend uitrustingsstuk is soms erg handig om te weten met wie je te maken hebt onder water.

Als het zicht erg slecht wordt gebruik dan je buddy-lijn. Ondanks de buddy-lijn is de hand vasthouden soms erg geruststellend en menig beginner die niet al te macho is zal dit zelf doen als de omstandigheden zwaar beginnen door te wegen op zijn gemoed.

Wat sommigen ook doen is een uitrustingsstuk vasthouden. Dit geeft het voordeel dat de andere beide handen vrijhoudt.

  • Controleer de luchtvoorraad

Geen 2 duikers verbruiken exact hetzelfde. Tijdens een duik baseer je je op die persoon met het minste lucht. Dit verhoogt de veiligheid enorm.

Ook kan de grootte van de fles verschillen.

Wat ook kan en mag is dat diegene met het meeste lucht de « werkjes » doet onder water zoals een decoboei opblazen, de diepte aanhouden terwijl de anderen erboven blijven, hindernissen vermijden, ...

Een punt van discussie is het gebruik van de octopus van de buddy door diegene die niet veel lucht meer heeft en zo zijdelings zwemmend. Deze techniek kan goed gebruikt worden om een duik in ondiep water te verlengen om een decostop te maken of om onder water terug naar de boot of wal te zwemmen.

Diegene die hier tegen zijn, stellen dat deze techniek alleen in noodgevallen gebruikt zou mogen worden. Zij gaan ervan uit dat lucht delen niet veilig is.

Als deze techniek toegepast wordt is het wel essentieel dat er nog voldoende in de fles zit van de duiker met het grootste verbruik om bij noodsituaties toch weer de eigen ontspanner te kunnen nemen. (In de U.S. wordt deze techniek aangeleerd waarbij buddy 1 nog 100 bar moet hebben en buddy 2- 50 bar).

C. Wat doen als er problemen zijn ?

Het maakt niet uit hoe lang je al duikt, hoeveel ervaring je hebt, wat je al allemaal hebt meegemaakt, vroeg of laat kom je eens in de problemen onder water.

  • Buddy kwijt

Ik ga nu een open deur intrappen : als je je buddy kwijt bent onder water, kijk dan rond, stijg enkele meters, kijk weer rond. Ga zo door terwijl je de omgeving afzoekt naar luchtbellen.

Als je na een KORTE tijd je buddy niet gevonden hebt ga dan naar het oppervlak terwijl je blijft rondkijken ! Als je deze procedure volgt kom je aan een rustig tempo boven (denk aan stijgsnelheid en mogelijke trappen).

Als je buddy niet meer boven komt en je kan geen bellen zien dan zal je uiteindelijk alarm moeten slaan.

Hoe lang kijk ik onder water ?

De hamvraag. Handboeken variëren van 30 seconden tot enkele minuten. In realiteit echter gaan de meeste duikers veel langer rondkijken dan aanbevolen wordt.

Een ander belangrijk punt is dat het soms niet verstandig is om oppervlakte te maken om je buddy te zoeken. Als er een hindernis is boven je (rots, wrak, ijs), als er sterke stroming staat (driftduik), als je in een gebied bent met veel vaartuigen, of als je trappen moet maken. In deze gevallen is het alternatief om vooraf af te spreken wat je doet als je elkaar verliest.

Bvb. een bepaald punt onder water opzoeken.

  • Noodsituaties

Een belangrijk punt van een goede buddy zijn, is het hulp kunnen bieden indien nodig zonder de toestand te verergeren totdat het een ongeval wordt.

Met andere woorden, dat je een incident niet laat escaleren tot een accident !

Bijvoorbeeld :

Eén buddy heeft een krappe luchtvoorraad terwijl er nog gestegen moet worden en een trap gemaakt. Je zou verbaasd zijn hoe dikwijls dit voorkomt !

De beste techniek is om lucht te delen voordat de andere buddy zonder lucht zit, zodat de stijging en de trap op eigen ontspanner gedaan kunnen worden.

Hierdoor verloopt het geheel rustiger. Deze procedure vergt natuurlijk goede afspraken vooraf en is geenszins een uitvlucht om sowieso de fles leeg te trekken.

Kortom : Een Goede Buddy ben je als je

  • Communiceert
  • De duik samen plant
  • Mekaars materiaal checkt
  • Weet wat je gaat doen bij problemen van jezelf of je buddy
  • Een verliesprocedure afspreekt die voor beiden haalbaar is
  • Regelmatig pauzeert tijdens de duik om stress te vermijden