U bent hier : Homepagina » Duikschool » Artikels » Buddy-aansprakelijkheid: welk risico loop je ?

Buddy-aansprakelijkheid: welk risico loop je ?

Veiligheidsaspekten - deel 5

D 23 november 2014     H 18:24     A Karel Vanlauwe    


agrandir

Aansluitend op het vorige hoofdstuk enkele toestanden en uitspraken die mij zijn bijgebleven in mijn zoektocht naar « duikveiligheid »

A. De laatste Buddy-duik

Frank en Maria waren advanced open-water divers die een volledige duikuitrusting bezaten. Een goede vriend van hen vroeg of ze wilden helpen om een scooter te bergen in een groeve van 25 meter diep. De groeve had een slechte zichtbaarheid en het water was niet warmer dan 8°C de dag van de berging.

Frank en Maria droegen natpakken, enkele flessen, goede doch standaardontspanners en hadden geen hefboeien bij.

Verschillende vrienden vergezelden hen in twee kleine bootjes. Ze vonden de scooter pas na de derde duik in de groeve die dag.

Ze kregen het al koud en werden moe doch werkten goed samen. Hun vrienden vroegen om te stoppen die dag maar Maria wilde de job afmaken. Ze beslisten om een zware lijn aan de scooter vast te maken en die dan naar boven te trekken met een boot. Na het fles wisselen gingen ze voor de vierde maal naar beneden.

Aan de scooter gekomen deed Frank het touw vast terwijl Maria boven hem hing.

Zij gaf duidelijk zichtbare tekens naar Frank terwijl ze zo boven hem hing.

Frank had zijn vest volledig leeg gelaten om goed te zitten en woelde redelijk wat slib om tijdens het werk. Toen hij de laatste knoop legde merkte hij dat hij onvoldoende lucht kreeg uit zijn automaat ; toch had hij nog 80 bar op zijn fles.

Hij keek rond doch zag Maria niet. Om te beginnen stijgen duwde hij lucht in zijn vest maar tot zijn ontzetting stelde hij vast dat deze niet verbonden was. Het ademen ging steeds moeilijker en hij kon Maria nog steeds niet zien.

Frank gooide zijn lood af en maakte een noodstijging naar het oppervlak. Toen hij boven kwam, uitgeput en onderkoeld, vertelde hij zijn vrienden wat er gaande was terwijl ze hem in de boot hielpen.

Maria’s luchtbellen kwamen nog regelmatig naar het oppervlak, dus veronderstelden ze dat ze naar boven kwam en een veiligheidsstop deed.

Na enkele minuten kwamen er echter geen bellen meer en ze wisten dat dit een noodsituatie was. Maar geen van de vrienden was duiker en er was geen extra duikmateriaal. Het enige wat ze konden doen was de hulpdiensten verwittigen.

Een uur later bereikten de 2 reddingsduikers Maria. Ze vonden haar op 10 meter met lucht in haar vest, een halfvolle fles, al haar materiaal op zijn plaats en een touw rond haar fleskraan en vest. Toen ze het touw doorsneden dreef Maria naar het oppervlak.

Even later werd ze dood verklaard door de aanwezige arts.

Het onderzoek en proces

De familie van Maria klaagde Frank aan, dit leidde tot een rechtzaak. Tijdens het onderzoek voor de uitspraak werden enkele zaken duidelijk :

  • De 2 duikers hadden messen doch hadden ze niet bij die duik
  • Ze hadden noch de vereiste opleiding, ervaring noch materiaal voor deze duik
  • Gezien Frank’s brevet en ervaring was het niet redelijk om van hem te verwachten dat hij zijn inflator kon aansluiten onder water of zijn vest kon opblazen met de mond in die omstandigheden.

De hamvraag was : ‘Welke verantwoordelijkheid had Frank t.o.v. Maria als buddy ?’

Het gerecht deed volgende uitspraak :

Als duiker had Frank de plicht om Maria te helpen naar het best van zijn vermogen. Maar hij werd ontslaan van deze plicht daar hij zelf in nood was.

De rechter ondersteunde deze verdediging en er werd geen schadevergoeding uitgekeerd aan Maria’s familie.

Wat kunnen wij hieruit leren ?

  • Voor duiken in koud water die bovendien veel inspanning vergen bestaan er hoog performante ontspanners die hier dan ook gebruikt dienen te worden.
  • Het zoeken en redden van een buddy in koud, diep en troebel water ligt niet in het bereik van een opleiding tot ‘advanced open water’
  • Werken onder water moet goed gepland worden met extra duikers aan het oppervlak, hefballonnen en reserve materiaal en vooral droogpakken
  • Weet wanneer je moet stoppen. Dit was een vrijwillige recreatieduik, geen commerciële werkduik. Als je het koud hebt, moe bent of gestresseerd moet de duik afgebroken worden
  • Als je geen duidelijke respons krijgt op je tekens, ga dan naar je buddy, hergroepeer en indien nodig, verander je duikplan of beëindig de duik
  • Controleer al je materiaal voor je duikt
  • Leer hoe om te gaan met hindernissen (touwen-netten), oefen dit. Het kan je leven redden. Lood afgooien en je duikgerief en zo naar het oppervlak gaan kan soms de enige uitweg zijn.

B. Welk risico loop je ?

Als je buddy gewond geraakt of sterft, zou je dan aansprakelijk gesteld kunnen worden ?

Het antwoord is : Ja ! (In Amerika is het volmondig ja, ze kennen er daar wat van om iedereen om het minste al aan te klagen. Bij ons is het : Ja, maar ...)

Gisteren nog een waarheid, vandaag onzin

Niet zoals beroepsduikers krijgen recreatieduikers vaak vage discutabele en soms oubollige aanbevelingen :

  • « Duik nooit alleen » Solo-duiken is wijd verspreid en het wordt zelfs gepromoot in bepaalde magazines en boeken
  • « Gebruik en ken je tabellen » 99% van de duikers heeft een computer en velen weten niet meer hoe ze tabellen moeten gebruiken
  • « Maak geen decompressieduiken » Deze duiken zijn algemeen goed ingeburgerd in eender welke federatie en worden uitgebreid besproken
  • « Duik niet dieper dan 15 meter als D1 » en zeker niet dieper als je dieptekwalificatie toelaat. Jaja, natuurlijk ! ? ...

Welke regels moet je dan volgen ?

Het basis antwoord is : “Deze die voortspruiten uit goede praktijkervaring”.

Een stijgend aantal rechtszaken tegen buddy’s heeft het gerecht verplicht om te omschrijven wat een buddy zijn wettelijke aansprakelijkheid is en wanneer er sprake is van nalatigheid die leidt tot een straf :

  1. Op het moment dat je iemand zijn instructeur/duikleider/buddy wordt ontstaat er een plicht
  2. Als je iets niet doet wat je had moeten doen of door het verkeerd te doen = plichtsverzuim
  3. Oorzakelijk verband : Het niet nakomen van je plicht veroorzaakt een incident of accident
  4. Je plichtsverzuim veroorzaakt niet alleen een ongeval maar gaf ook aanleiding tot een fysiek of persoonlijk leed = schade

Voor het algemene principe van het rechtsgebeuren verwijs ik graag naar de juridische commissies. Het is echter duidelijk dat het veiligheidsgebeuren dicht aanleunt tegen het juridische als het fout gaat.